პაციენტთა ორგანიზაციების საერთაშორისო ალიანსმა (IAPO) მონაწილეობა მიიღო ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაციის (WHO) აღმოსავლეთ ხმელთაშუაზღვისპირეთის რეგიონული კომიტეტის 73-ე სესიაზე, რომელიც კაიროში, ეგვიპტეში 2024 წლის 13-15 ოქტომბერს გაიმართა. სესიის დროს IAPO-მ განცხადება წარმოადგინა ჯანდაცვის დაფინანსებისა და ფინანსური დაცვის გაძლიერების საკითხზე.
- რა თქვა IAPO-მ რეგიონულ სესიაზე
- პირველადი ჯანდაცვის როლი და ანგარიშვალდებულება
- რეგიონული სპეციფიკა და გამოწვევები
- რას ნიშნავს ეს ქართველი პაციენტისთვის
- ევროპაში იშვიათი დაავადებების სპეციალისტთა დიალოგი საზღვარგარეთ მკურნალობაზე
- ბრიტანეთის ჯანდაცვა რეცეპტის მზადყოფნის შეტყობინებებს სმარტსაათებზე აგზავნის
- ფარმაცევტული კომპანიების მარკეტინგი აზიანებს პაციენტებს — Cochrane-ის მიმოხილვა
რა თქვა IAPO-მ რეგიონულ სესიაზე
IAPO-ს სამმართველო საბჭოს წევრმა, დოქტორმა Wael Ali-მ წარმოადგინა განცხადება დღის მეექვსე საკითხზე – აღმოსავლეთ ხმელთაშუაზღვისპირეთის რეგიონში ჯანდაცვის დაფინანსების წინსვლა და ფინანსური დაცვის გაძლიერება. განცხადებით IAPO-მ მხარი დაუჭირა რეზოლუციის პროექტს და მოუწოდა წევრ სახელმწიფოებსა და WHO-ს პრიორიტეტად ქციონ რამდენიმე მნიშვნელოვანი მიმართულება.
განცხადებაში ხაზგასმულია სამი ძირითადი საკითხი, რომლებიც პაციენტთა ორგანიზაციები პრიორიტეტულად მიიჩნევენ. პირველი მათგანია სოციალური მონაწილეობა დაფინანსების გადაწყვეტილებებში – IAPO-ს მოსაზრებით, პაციენტები და მათი ორგანიზაციები უნდა იყვნენ ჩართულნი ჯანდაცვის სისტემის დაფინანსების დაგეგმვასა და გადაწყვეტილებების მიღების პროცესში.
პირველადი ჯანდაცვის როლი და ანგარიშვალდებულება
მეორე პრიორიტეტულ საკითხად IAPO-მ დაასახელა პირველადი ჯანდაცვა, რომელიც რეალურად უნდა მუშაობდეს ხალხისთვის. ორგანიზაციის პოზიციით, ჯანდაცვის სისტემის დაფინანსება უნდა იყოს ორიენტირებული ისეთი პირველადი დონის მომსახურების განვითარებაზე, რომელიც ხელმისაწვდომი და ეფექტურია პაციენტებისთვის.
მესამე მნიშვნელოვან ელემენტად განცხადებაში ხაზგასმულია ანგარიშვალდებულება. IAPO მიიჩნევს, რომ ჯანდაცვის სისტემები და მათი დამფინანსებელი მექანიზმები უნდა იყვნენ ანგარიშვალდებულნი პაციენტებისა და საზოგადოების წინაშე იმ შედეგებზე, რასაც ისინი აღწევენ.
რეგიონული სპეციფიკა და გამოწვევები
აღმოსავლეთ ხმელთაშუაზღვისპირეთის რეგიონი მოიცავს 21 ქვეყანას და წარმოადგენს ერთ-ერთ რთულ რეგიონს ჯანდაცვის თვალსაზრისით. რეგიონი აწყდება სერიოზულ გამოწვევებს, როგორიცაა კონფლიქტები, ჰუმანიტარული კრიზისები, მიგრაცია და ეკონომიკური სირთულეები, რაც პირდაპირ აისახება ჯანდაცვის სისტემების ფუნქციონირებასა და დაფინანსებაზე.
WHO-ს რეგიონული კომიტეტის სესიაზე წარმოდგენილი რეზოლუცია მიზნად ისახავს სწორედ ამ რეგიონში ფინანსური დაცვის გაძლიერებას და ჯანდაცვის დაფინანსების სისტემების უფრო სამართლიანსა და მდგრადს გახდას. IAPO-ს განცხადება ხაზს უსვამს, რომ ეს პროცესები უნდა იყოს ინკლუზიური და პაციენტების ხმა უნდა იყოს გაგონილი.
რას ნიშნავს ეს ქართველი პაციენტისთვის
საქართველო არ შედის WHO-ს აღმოსავლეთ ხმელთაშუაზღვისპირეთის რეგიონში და მიეკუთვნება ევროპის რეგიონს, თუმცა IAPO-ს მიერ ხაზგასმული პრინციპები უშუალოდ შეეხება ქართველ პაციენტებს. საქართველოს ჯანდაცვის სისტემაში საყოველთაო ჯანდაცვის პროგრამის ფარგლებში მიმდინარეობს რეფორმები, სადაც კრიტიკულად მნიშვნელოვანია პაციენტთა ხმის გაგონება დაფინანსების გადაწყვეტილებებში.
პაციენტის უფლებათა დაცვის შესახებ საქართველოს კანონი გარანტირებს პაციენტის ჩართულობას მკურნალობის პროცესში, მაგრამ პაციენტთა ორგანიზაციების როლი პოლიტიკის ფორმირებაში ჯერ კიდევ განსავითარებელია. შენი პაციენტი (pacienti.ge) პლატფორმის მიზანია სწორედ ამ მიმართულებით – პაციენტების ინფორმირება მათი უფლებების შესახებ, რათა ისინი უკეთ მონაწილეობდნენ ჯანდაცვის სისტემის განვითარების პროცესში. საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი (PHIG) მუშაობს იმისთვის, რომ ქართველმა პაციენტებმა ჰქონდეთ ხელმისაწვდომი ინფორმაცია როგორც საკუთარი უფლებების, ისე ხარისხიანი სამედიცინო მომსახურების შესახებ.
წყარო: IAPO — International Alliance of Patients' Organizations · მოამზადა „შენი პაციენტი”-ს რედაქციამ
