თმის საღებავი სარძევე ჯირკვლის კიბოს რისკს 60%-მდე ზრდის?! – გიორგი ფხაკაძე განმარტავს
📌 ახალი კვლევა, რომელიც ყველა ქალმა უნდა იცოდეს.
ავტორი: პროფესორი გიორგი ფხაკაძე, MD, MPH, PhD
საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ინსტიტუტის ხელმძღვანელი
❗️პროფესორის კომენტარი:
„ქალებო, ეს მხოლოდ სილამაზის არჩევანი არ არის — ეს არის ჯანმრთელობა და სიცოცხლე. თუ პროდუქტი შეიცავს ქიმიურ ნივთიერებებს, რომლებიც შესაძლოა კიბოს რისკს ზრდიდეს, საზოგადოებამ ამის შესახებ უნდა იცოდეს. ინფორმაცია = დაცვა.“
🌑 რა აჩვენა ახალმა კვლევამ?
მეცნიერულმა კვლევამ აჩვენა, რომ ქალებს, რომლებიც რეგულარულად იყენებენ:
• მუდმივ (permanent) თმის საღებავებს
• მუქ ფერის საღებავებს
შეიძლება, ჰქონდეთ სარძევე ჯირკვლის კიბოს განვითარების 60%-მდე გაზრდილი რისკი, შედარებით ქალებთან, რომლებიც თმას იშვიათად იღებავენ ან საერთოდ არ იყენებენ საღებავს.
რისკი განსაკუთრებით იზრდება:
• ხშირი და მრავალწლიანი გამოყენებისას
• როდესაც საღებავი მუქია (შეიცავს მეტ ქიმიკატს)
• როდესაც საღებავი თმის ძირებთან ხანგრძლივად რჩება
ეს არის ერთ-ერთი ყველაზე მასშტაბური კვლევა ამ თემაზე.
🧪 რატომ შეიძლება იყოს საფრთხე?
თმის საღებავებში გვხვდება:
• არომატული ამინები
• PPD (პარაფენილენდიამინი)
• სხვა სინთეზური ქიმიკატები, რომლებსაც შეუძლია:
• შეიწოვოს კანის მეშვეობით
• მოხვდეს სისხლის მიმოქცევაში
• დაგროვდეს ორგანიზმში
ლაბორატორიულად დადგინდა, რომ ამ ქიმიკატებს აქვთ კარცინოგენული პოტენციალი (კიბოს გამომწვევი უნარი).
💄 „სილამაზე“ თუ ჯანმრთელობის რისკი?
ეს კვლევა არ ამბობს, რომ თმის საღებავი აუცილებლად იწვევს კიბოს.
ეს ნიშნავს:
👉 ხშირი და ხანგრძლივი გამოყენება ზრდის რისკს.
მიზანი არ არის შიში — მიზანია ინფორმირებული არჩევანი.
✔️ როგორ შევამციროთ რისკი — პროფესორის რეკომენდაციები
იმ შემთხვევაში, თუ მაინც იღებავთ თმას:
• აირჩიეთ საღებავები „PPD-free“, „ammonia-free“ ან მცენარეულ ბაზაზე
• შეამცირეთ შეღებვის სიხშირე (არ შეიღებოთ თმა ყოველ 4 კვირაზე ხშირად)
• გამოიყენეთ ხელთათმანი და დამცავი ნიღაბი
• არ წაისვათ საღებავი დაზიანებულ ან გაღიზიანებულ კანზე
• საღებავი არ უნდა დარჩეს თავზე მეტ ხანს, ვიდრე ინსტრუქციაში წერია
• რეგულარულად ჩაიტარეთ სარძევე ჯირკვლის სკრინინგი
ფერი შეიძლება შეიცვალოს — ჯანმრთელობა კი არა.
💚 უფრო უსაფრთხო ალტერნატივები
• ბუნებრივი საღებავები (ხნა, ყავის ან მცენარეული ბაზა)
• ტონალურ/დროებით საღებავებზე გადასვლა
• შერჩევა პროდუქტებისა, რომლებიც შეიცავს ნაკლებ სინთეზურ ქიმიკატს
❓💬 Q&A
❓ ერთხელ შეღებვამ შესაძლოა გამოიწვიოს კიბო?
➡️ არა. რისკი დაკავშირებულია ხანგრძლივ და განმეორებით ზემოქმედებასთან.
❓ ბუნებრივი საღებავები 100%-ით უსაფრთხოა?
➡️ არა, მაგრამ ქიმიური დატვირთვა გაცილებით ნაკლებია.
❓ „უნდა შევწყვიტო თმის შეღებვა?“
➡️ არა. უბრალოდ გონივრულად აირჩიეთ და ნუ გადააჭარბებთ.
🔍 წყაროები
1. White AJ, et al. Hair dye and chemical straightener use and breast cancer risk. Int J Cancer. 2019;147(2):383-394. doi:10.1002/ijc.32738
2. Castaño J, et al. Aromatic amines in hair dyes: human exposure and carcinogenic risk. Environ Res. 2022;204:112273. doi:10.1016/j.envres.2021.112273
3. ECHA. Carcinogenic substances in consumer products. European Chemicals Agency; 2024.
4. IARC. Monographs on the Evaluation of Carcinogenic Risks to Humans. WHO/IARC; 2023.
5. USA Today. Hair dye and breast cancer study says hair products may increase risk. 2019. Available from: https://www.usatoday.com/story/news/health/2019/12/04/hair-dye-and-breast-cancer-study-says-hair-products-may-increase-risk/2607792001/
📲 გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
🔹 iPhone: https://apps.apple.com/app/sheniekimi/id6746522706
🔹 Android: https://play.google.com/store/apps/details?id=ge.sheniekimi.app
📡 Telegram: https://t.me/SheniEkimi
👉 www.sheniekimi.ge – შენი ექიმი, შენი სივრცე, შენი ჯანმრთელობა.
ავტორის შესახებ:
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე — დავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორი, MD, MPH, PhD — საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე, საერთაშორისო ჯანდაცვის ექსპერტი 25+ წლის გამოცდილებით.
