ბრიტანეთის ნაციონალური ჯანდაცვის სერვისის (NHS England) ახალმა მონაცემებმა საგანგაშო ტენდენცია გამოავლინა: მაღალი არტერიული წნევის გამო საავადმყოფოების გადაუდებელ განყოფილებებში მიმართვების რაოდენობა დრამატულად გაიზარდა. 2019-2020 წლებში ასეთი შემთხვევები 24,481-ს შეადგენდა, ხოლო 2025-2026 წლებში ეს ციფრი 43,306-მდე გაიზარდა, რაც 75%-იან ზრდას წარმოადგენს.
- რატომ გახდა მაღალი წნევა მზარდი პრობლემა
- უფასო ჯანმრთელობის შემოწმება და მისი მნიშვნელობა
- არტერიული წნევის კონტროლის საფუძვლები
- რას ნიშნავს ეს ქართველი პაციენტისთვის
- ორსულობის ხარჯების დაგეგმვა: 5 რჩევა მომავალი მშობლებისთვის
- Medicare-ის წამლების გეგმები ასწევს ფასებს 50%-ით — რას ნიშნავს ეს პაციენტებისთვის
- ჯანდაცვის ხარჯები ამერიკელებს ფინანსურ კრიზისში აყენებს
ამ სტატისტიკის საპასუხოდ NHS England 40 წელზე უფროსი ასაকის მოსახლეობას მოუწოდებს გამოიყენონ უფასო ჯანმრთელობის შემოწმების პროგრამა (NHS Health Check), რომელიც საშუალებას იძლევა დროულად გამოვლინდეს მაღალი არტერიული წნევა და სხვა კარდიოვასკულური რისკ-ფაქტორები.
რატომ გახდა მაღალი წნევა მზარდი პრობლემა
მაღალი არტერიული წნევა, ან ჰიპერტონია, ხშირად უსიმპტომოდ მიმდინარეობს, რის გამოც ადამიანები არ იციან საკუთარ მდგომარეობაზე. სპეციალისტები ამ პათოლოგიას ხშირად უწოდებენ ჩუმ მკვლელს, რადგან კონტროლის გარეშე იგი იწვევს გულის შეტევას, ინსულტს, თირკმლის უკმარისობას და სხვა სერიოზულ გართულებებს.
პანდემიის შემდგომი პერიოდის სტატისტიკა მიუთითებს რამდენიმე შესაძლო მიზეზზე: ჯანსაღი ცხოვრების წესის დარღვევა იზოლაციის დროს, სტრესის მომატება, ჯანდაცვის სისტემაში რუტინული შემოწმებების გადადება, აგრეთვე მოსახლეობის მოხუცებულება. ბრიტანეთის გამოცდილება აჩვენებს, თუ რა შედეგები შეიძლება მოჰყვეს პროფილაქტიკური ჯანმრთელობის მომსახურების შეფერხებას.
უფასო ჯანმრთელობის შემოწმება და მისი მნიშვნელობა
NHS Health Check არის პროფილაქტიკური პროგრამა, რომელიც ბრიტანეთში 40-დან 74 წლამდე ასაკის ყველა მოქალაქეს ეთავაზება ხუთ წელიწადში ერთხელ. ეს შემოწმება მოიცავს არტერიული წნევის, ქოლესტერინის დონის, სისხლში გლუკოზის და სხეულის მასის ინდექსის გაზომვას, რათა შეფასდეს გულ-სისხლძარღვთა დაავადებების, დიაბეტის და ინსულტის რისკი.
პროგრამის მიზანია კარდიოვასკულური პათოლოგიების ადრეული გამოვლენა, როდესაც ჯერ კიდევ შესაძლებელია მათი კონტროლი ცხოვრების წესის ცვლილებით და, საჭიროების შემთხვევაში, მედიკამენტური თერაპიით. სპეციალისტების განცხადებით, ამ მიდგომამ უკვე ათასობით ადამიანს უშველა სიცოცხლე, თუმცა გადაუდებელი შემთხვევების ზრდა მიუთითებს, რომ მოსახლეობის დიდი ნაწილი ჯერ კიდევ არ იყენებს ამ შესაძლებლობას.
არტერიული წნევის კონტროლის საფუძვლები
არტერიული წნევის რეგულარული შემოწმება და საკუთარი მაჩვენებლების ცოდნა გადამწყვეტი მნიშვნელობისაა ჯანმრთელობის შესანარჩუნებლად. ნორმალური წნევა მოზრდილებისთვის შეადგენს დაახლოებით 120/80 მმ ვწყვ.სვ, ხოლო 140/90 მმ ვწყვ.სვ და მეტი უკვე მაღალი წნევის ნიშანია.
მაღალი წნევის რისკ-ფაქტორებს შორისაა: არასაკმარისი ფიზიკური აქტივობა, მარილით გადაჭარბებული და ჯანსაღი საკვების დეფიციტი, ჭარბი წონა, ალკოჰოლის ჩვევა, მოწევა, ქრონიკული სტრესი და გენეტიკური წინასწარგანწყობა. ამ ფაქტორების კონტროლი მნიშვნელოვნად ამცირებს გართულებების განვითარების ალბათობას.
NHS ასევე ხაზს უსვამს, რომ პრევენცია გაცილებით ნაკლებ ხარჯებთანაა დაკავშირებული, ვიდრე გართულებების მკურნალობა. ერთი გადაუდებელი ჰოსპიტალიზაცია კრიზისული ჰიპერტონიის დროს შეიძლება საფრთხის ქვეშ დააყენოს ადამიანის სიცოცხლე და დიდ ტვირთს წარმოადგენს ჯანდაცვის სისტემისთვის.
რას ნიშნავს ეს ქართველი პაციენტისთვის
ბრიტანეთის გამოცდილება უშუალო კავშირშია საქართველოს რეალობასთან. ჩვენს ქვეყანაშიც არტერიული ჰიპერტონია ერთ-ერთი წამყვანი ჯანმრთელობის პრობლემაა, თუმცა მოსახლეობის მნიშვნელოვანი ნაწილი არ იცის საკუთარ მაჩვენებლებზე. საქართველოს საყოველთაო ჯანდაცვის პროგრამა ფარავს არტერიული ჰიპერტონიის სამედიცინო მომსახურებას, მათ შორის დიაგნოსტიკას და მკურნალობას, ასევე ხელმისაწვდომია სახელმწიფო პროგრამით დაფინანსებული პროფილაქტიკური შემოწმებები.
პაციენტს უფლება აქვს მიმართოს რომელიმე საყოველთაო ჯანდაცვის პროგრამაში ჩართულ კლინიკას ან ოჯახის ექიმს არტერიული წნევის რეგულარული მონიტორინგისთვის. აკრედიტებული დაწესებულებების სია ხელმისაწვდომია სახელმწიფო სერვისების განვითარების სააგენტოს ვებგვერდზე. ადრეული დიაგნოსტიკა და წნევის კონტროლში აქტიური ჩართვა არის ის საფუძველი, რომელიც საშუალებას მოგცემთ თავიდან აიცილოთ სერიოზული გართულებები და შეინარჩუნოთ ხარისხიანი ცხოვრება. არ დაელოდოთ სიმპტომებს — შეამოწმეთ წნევა დღესვე.
წყარო: NHS England · მოამზადა „შენი პაციენტი”-ს რედაქციამ




